Hoạt động thể chất không nhất thiết phải gắn với những buổi tập kéo dài hay các môn thể thao đòi hỏi thể lực cao. Đi bộ, đạp xe, vui chơi ngoài trời hay tham gia các hoạt động thể thao đều có thể giúp cơ thể năng động hơn. Vậy mỗi ngày hoặc mỗi tuần, chúng ta nên vận động bao nhiêu để chăm sóc sức khỏe tốt hơn?
Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thời lượng hoạt động thể chất cần thiết khác nhau tùy theo độ tuổi. Việc hiểu rõ những khuyến nghị này là bước đầu để mỗi người lựa chọn cách vận động phù hợp và duy trì thói quen lành mạnh.
Mỗi độ tuổi cần vận động bao nhiêu?
Đối với trẻ em và thanh thiếu niên từ 5–17 tuổi, WHO khuyến nghị dành ít nhất 60 phút mỗi ngày cho hoạt động thể chất cường độ vừa và mạnh. Các hoạt động có thể được thực hiện thông qua vui chơi, thể thao, đi bộ, đạp xe hoặc những hình thức vận động phù hợp với lứa tuổi.
Đối với người trưởng thành từ 18–64 tuổi, khuyến nghị là ít nhất 150–300 phút hoạt động thể chất cường độ vừa mỗi tuần, hoặc 75–150 phút hoạt động thể chất cường độ mạnh mỗi tuần. Người trưởng thành cũng có thể kết hợp vận động ở hai mức cường độ này để phù hợp với khả năng và điều kiện của bản thân.
Bên cạnh việc duy trì vận động, báo cáo của WHO cũng nhấn mạnh cần hạn chế thời gian dành cho các hoạt động ít vận động, đặc biệt là thời gian giải trí với các thiết bị điện tử. Thay vì ngồi liên tục trong thời gian dài, mỗi người có thể chủ động đứng dậy, đi lại và đưa những hoạt động đơn giản vào lịch sinh hoạt hằng ngày.
Vì sao cần thúc đẩy hoạt động thể chất từ trường học?
Hoạt động thể chất mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần. Theo tài liệu được phát triển bởi Sáng kiến Hợp tác Thể thao vì Sức khoẻ Cộng đồng và của WHO, vận động góp phần cải thiện kết quả học tập, thúc đẩy sức khỏe tinh thần tích cực, hỗ trợ kiểm soát cân nặng, cải thiện giấc ngủ và mức năng lượng, đồng thời tăng cường cơ bắp, xương khớp và sức khỏe tim mạch. Đây cũng là một trong những yếu tố góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm.
Tuy nhiên, theo WHO, tình trạng thiếu hoạt động thể chất ở thanh thiếu niên Việt Nam vẫn đáng quan tâm: 82% trẻ em trai và 91% trẻ em gái từ 11–17 tuổi chưa đạt mức hoạt động thể chất được khuyến nghị.¹ Những con số này cho thấy việc tạo thêm cơ hội vận động cho trẻ em và thanh thiếu niên cần được chú trọng hơn, trong đó trường học là một môi trường quan trọng.
WHO đề xuất cách tiếp cận toàn trường nhằm thúc đẩy hoạt động thể chất, với sáu thành phần: giáo dục thể chất có chất lượng; chuyển động tích cực; hoạt động thể chất trước và sau giờ học; hoạt động thể chất trong giờ ra chơi và giờ ăn trưa; lớp học năng động; và hoạt động thể chất cho những người có nhu cầu đặc biệt.²
Cách tiếp cận này cho thấy thúc đẩy vận động trong trường học không chỉ là trách nhiệm của môn Giáo dục thể chất. Nhà trường có thể tạo thêm cơ hội vận động thông qua giờ ra chơi, hoạt động trong lớp, câu lạc bộ thể thao và những chương trình phù hợp với điều kiện thực tế. Khi vận động được lồng ghép vào nhiều thời điểm trong ngày, học sinh có thêm cơ hội thực hành và hình thành thói quen tích cực.
Việt Nam cũng đặt mục tiêu tăng cường vận động cho học sinh
Tại Việt Nam, Quyết định số 41/QĐ-TTg ngày 8/1/2019 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đảm bảo dinh dưỡng hợp lý và tăng cường hoạt động thể chất cho trẻ em, học sinh, sinh viên để nâng cao sức khỏe, dự phòng bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản giai đoạn 2018–2025”. Đề án nêu mục tiêu phấn đấu để mỗi học sinh, sinh viên đạt ít nhất 60 phút hoạt động thể chất mỗi ngày.³
Khuyến nghị này cũng nhấn mạnh vai trò của việc xây dựng môi trường thuận lợi để học sinh vận động thường xuyên, thay vì chỉ tập trung vào những buổi học thể chất theo thời khóa biểu.
Bắt đầu từ những thay đổi vừa sức
Các khuyến nghị về hoạt động thể chất không có nghĩa mọi người phải bắt đầu bằng những buổi tập nặng hoặc thay đổi toàn bộ lịch sinh hoạt ngay lập tức. Điều quan trọng là lựa chọn hình thức vận động phù hợp với độ tuổi, thể trạng và điều kiện cá nhân, đồng thời duy trì đều đặn.
Với học sinh, đó có thể là đi bộ, chơi cầu lông cùng bạn bè, tham gia câu lạc bộ thể thao hoặc vận động tích cực trong giờ ra chơi. Với người trưởng thành, việc đi bộ nhiều hơn, đạp xe hay dành thời gian cho một môn thể thao yêu thích cũng là những cách để tăng cường hoạt động thể chất.
Khi gia đình, nhà trường và cộng đồng cùng tạo điều kiện, vận động sẽ không còn là một nhiệm vụ riêng lẻ mà có thể trở thành một phần tự nhiên của cuộc sống hằng ngày.
Hiểu đúng khuyến nghị, chọn cách vận động phù hợp và duy trì mỗi ngày — đó là những bước thiết thực để xây dựng lối sống năng động, khỏe mạnh hơn.
CHÚ THÍCH
¹ World Health Organization (WHO). Physical Activity Profile 2022 – Viet Nam. WHO; 2022.
² World Health Organization (WHO). Promoting physical activity through schools: A toolkit. WHO; 2021.
³ Thủ tướng Chính phủ. Quyết định số 41/QĐ-TTg ngày 08/01/2019 về việc phê duyệt Đề án “Đảm bảo dinh dưỡng hợp lý và tăng cường hoạt động thể chất cho trẻ em, học sinh, sinh viên để nâng cao sức khỏe, dự phòng bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản giai đoạn 2018–2025”. 2019.